بازتاب سیاسی یک فریضه عبادی
سخنان هاشمي رفسنجاني در نماز جمعه دو روز پيش همانند روزهاي پيش از آن تحليل ها و تفسيرهاي متفاوتي را درپي داشت. همان گونه که انتظار ميرفت موافقان و مخالفاني که در روزهاي پس از انتخابات صف بندي خود را مشخص کرده بودند در اين باره نيز همانند گذشته عمل کردند. معترضان به نتيجه انتخابات که از سکوت هاشمي رفسنجاني درباره قضاياي پس از انتخابات ناراحت بودند، پس از خطبه هاي نماز جمعه هفته گذشته که برخي از خواسته هاي خود را از زبان وي شنيدند واکنش هاي مثبتي نسبت به سخنان خطيب جمعه نشان دادند. از طرف ديگر هواداران دولت و مخالفان هاشمي سخنان دو روز پيش وي را به شدت مورد انتقاد قرار دادند.
مخالفان:
محمد يزدي :
هاشمي اشتباه کرده و مي کند
رئيس شوراي عالي جامعه مدرسين حوزه علميه قم گفت: سکوت طولاني مدت هاشمي رفسنجاني در مورد انتخابات، نوعي حمايت و پشتيباني از اغتشاشگران بود.به گزارش فارس، آيت الله يزدي در نماز جمعه تصريح کرد: در حکومت اسلامي مشروعيت و مقبوليت با يکديگر متفاوت است و همراهي مردم، براي حکومت مشروعيت ايجاد نمي کند. وي بيان داشت: آقاي هاشمي رفسنجاني در خطبه اول و دوم خود زيربناي ديگري را مطرح کرده است که مي خواهم بگويم حتما ايشان اشتباه کرده و اشتباه مي کنند. عضو فقهاي شوراي نگهبان بيان داشت: ايشان در خطبه دوم موضوع بذر ترديد افشاندن را مطرح کردند که بايد از ايشان پرسيد چه کسي براي اولين بار اين بذر را در جامعه گسترش داد. وي افزود: قبل از انتخابات چه کسي نامه نوشت و گفت "آتش فتنه را دور سازيد " هنوز که انتخابات آغاز نشده بود، آيا اين نامه بذر ترديد نبود. يزدي خاطرنشان کرد: رفسنجاني در نماز جمعه پيشنهاد مي کند که بازداشت شدگان حوادث انتخابات آزاد شوند، ايشان رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام هستند و بايد به مسائل در حيطه کارشان بپردازند، کار آزاد يا بازداشت کردن دستگيرشدگان بر عهده دستگاه قضايي است. اگر شما طرفدار حفظ قانون هستيد، چرا مي گوييد اين افراد را آزاد کنيد، . يزدي اضافه کرد: اگر از من بپرسند که دستگيرشدگان را چه کار کنند، من مي گويم که بايد آنها را مجازات کنند. من به عنوان يک فرد از آقاي هاشمي رفسنجاني مي پرسم که شما چه کاره هستيد که مي گوييد دستگيرشدگان انتخابات بايد آزاد شوند. يزدي تصريح کرد: اگر خيرخواه مردم و نظام هستيد، چرا در اين مدت سکوت کرديد؟ چرا آدم کشي و تجاوز به حقوق مردم را محکوم نکرديد. شما با بيان اين سخنان خود ايجاد اختلاف کرده ايد. يزدي گفت: مقام معظم رهبري خطر اغتشاشات را برطرف کردند ولي آقاي هاشمي مجددا دنبال اين است که خطر را دامن بزند.
فروزنده:
هاشمي از تخريب کنندگان حمايت کرد
قائم مقام جمعيت ايثارگران انقلاب اسلامي با تاکيد بر اينکه افرادي مانند ميرحسين موسوي زمينه بي اعتمادي در کشور را فراهم آوردند، افزود: هاشمي در خطبه هاي نماز جمعه به اين موضوعات نپرداختند و در عوض از کساني که اموال عمومي را تخريب کردند حمايت و خواستار آزادي آنان شدند.لطف الله فروزنده گفت: خطبه هاي نماز جمعه هاشمي رفسنجاني به شدت مورد نقد است زيرا وي وظيفه و رسالت خواص در مقاطع حساس را انجام نداده است. فروزنده با بيان اينکه سوالات جدي پيرامون خطبه هاي نماز هاشمي رفسنجاني گفت: هاشمي رفسنجاني بايد رفتار خود را اصلاح کند و هوشيار باشد دشمنان سو» استفاده نکنند.
انبارلويي:
متدينين را خوشحال نکرد
محمد کاظم انبارلويي در گفتگو با فارس گفت : کسانی که "ما اهل کوفه نيستيم علي تنها بماند " و " خوني که در رگ ماست هديه به رهبر ماست " را سر مي دادند هرگز از محتواي سخنان وي راضي نبودند. انبارلويي تصريح کرد: مردم انتظار داشتند هاشمي پاسخ آمريکا و اسرائيل را از تريبون نماز جمعه بدهند و از زبان ملت نسبت به مداخلات بيگانگان سخن بگويند و خطبه هاي وحدت آفرين و آرامش بخشي را ايراد کنند.
سالک:
توقع از هاشمي عملي نشد
عضو شوراي مرکزي جامعه روحانيت مبارز خاطر نشان کرد: انتظار حزب اللهي ها اين بود که اغتشاشات را ايشان محکوم کنند که متاسفانه اين موضوع ديده نشد و توقع از هاشمي به نحو مطلوب عملي نشد.حجت الاسلام احمد سالک تصريح کرد: همه اميدها بسته به خطبه هاي نماز جمعه هاشمي بود که مردم را دعوت به قانون گرايي کنند ولکين از زندانيان دلجويي کردند.
نوباوه:
بحراني بودن کشور برداشت شخصي هاشمي است
نماينده مردم تهران در مجلس درباره سخنان هاشمي مبني بر بحراني بودن شرايط کشور گفت که بحراني بودن شرايط کشور برداشت شخصي وي است و متاسفانه برخي توهم بحراني جلوه دادن کشور را ايجاد مي کنند تا بهره برداري هاي خاص خود را از آن ببرند.بيژن نوباوه افزود: اساسا در جمهوري اسلامي زنداني سياسي نداريم و بسياري از دستگير شدگان يا اغتشاشگر بوده و يا آشوب ها را هدايت مي کردند از اين رو بايد محاکمه شده و بر اساس قانون به سزاي اعمال خود برسند.
موافقان
سخنان موافقان حرف هاي هاشمي که عمدتا در خبرگزاري ايلنا مطرح شده حاکي از اين است که هاشمي رفسنجاني وظيفه خود را به خوبي انجام داده است و وي در نقشي تاريخي ظاهر شده است.
غروي:
حکيمانه و براساس آرمان هاي امام(ره) بود
يک عضو ارشد جامعه مدرسين حوزه علميه قم ا گفت:مسوولين بايد اين رهنمودها را جدي گرفته و در عملي کردن آن سريع اقدام کنند. حجت الاسلام محمد غروي گفت: روز گذشته طيف هاي مختلفي در نماز جمعه تهران حضور يافتند که چه بسا ممکن بود اگر سخنان مديريت نشود مشکلات جدي براي نظام بوجود بيايد اما هاشمي رفسنجاني با درايت و کياست خاصي، جمع را مديريت کرد که قابل تقدير است..
اعظم طالقاني:
دلسوزانه بود
دبيرکل جامعه زنان انقلاب اسلامي ي از علما و مراجع تقليد خواست از اين سخنان حمايت کرده و براي راهکارهاي ارائه شده از طرف وي براي برون رفت از وضعيت فعلي چاره انديشي کنند. اعظم طالقاني ا گفت:آقاي هاشمي با توجه جايگاهي که در نظام دارند و با توجه به اشراف کاملشان به مسائل اخير دلسوزانه راهکارهايي را ارائه دادند که بايد مورد توجه مسئولان قرار گيرد. سخنان آقاي هاشمي هم در نماز جمعه بي شباهت با اولين نماز جمعه تهران نبود به همين دليل براي خود من تداعي کننده آن ايام بود.
موسوي تبريزي:
به توصيه هاي هاشمي عمل شود
دبير کل مجمع محققين و مدرسين حوزه علميه قم تاکيد کرد: دلسوزان نظام راهکارهاي هاشمي رفسنجاني را براي برون رفت از وضعيت فعلي جدي بگيرند. سيد حسين موسوي تبريزي تاکيد کرد: امروز کمترين کاري که دلسوزان نظام براي برون رفت از شرايط کشور مي توانند انجام دهند عمل به راهکارهائي است که از سوي آقاي هاشمي رفسنجاني مطرح شده است. خاطر نشان کرد: مسئولين بايد با آزاد کردن زنداني ها، ايجاد بستر آزادي مطبوعات و رسانه ها و دلجوي از آسيب ديدگان وقايع اخير، فضائي را ايجاد کنند که مردم احساس نکنند عده خاصي بر آنها مالکيت دارند و هيچ تفکر در جامعه اجازه بروز و ظهور ندارد.
بازتاب در رسانه هاي خارجي
سخنان خطيب نمازجمعه اين هفته تهران بويژه آن بخش از سخنان وي درباره وقايع پس از انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري مورد توجه رسانه هاي عرب زبان منطقه قرار گرفت.به گزارش فارس، علي اکبر هاشمي رفسنجاني نماز جمعه تهران حاضر شد و در دو خطبه درباره انتخابات و وقايع پس از آن به صورت مفصل سخنراني کرد که در رسانه هاي خارجي به خصوص رسانه هاي عرب زبان منطقه بازتاب گسترده اي داشت.
روزنامه "الشرق الاوسط " چاپ لندن
که رويکردي ضد ايراني نيز دارد، صفحه نخست خود را با چاپ تصاويري خارج از محوطه نماز جمعه در صدر نخست خود قرار داد و به نقل از او نوشت: رفسنجاني: "همه چيز را از دست داديم " اين روزنامه نيز همچون خط مشي رسانه هاي غربي، آن بخش از سخنان هاشمي را که گفته بود "ايران در بحران به سر مي برد " برجسته کرد و به نقل از او نوشت: " هر دولتي اگر مردم از آن راضي نباشند، غيرقانوني است ".
روزنامه فرامنطقه اي "الحيات " با اين تيتر نوشت:
رفسنجاني: آزادي بازداشتي ها، آزادي بيان و اطاعت از آيت الله خامنه اي "
روزنامه کويتي "القبس " نيز نوشت:
رفسنجاني خود را "مرجع ميانه رو اصلاح طلبان و اصولگرايان " قرار داد.
روزنامه «کريستين ساينس مانيتور»
با انتشار گزارشي، شعارهاي نامرسوم نمازگزاران در نماز جمعه تهران را مورد توجه قرار داد.روزنامه آمريکايي نوشت: "نداي «مرگ بر چين» چند بار در طول خطبه هاي هاشمي و پس از آن از سوي نمازگزاران شنيده شد و روسيه نيز همچون چين هدف معترضان قرار گرفت." به نوشته «کريستين ساينس مانيتور» در حالي که آمريکا مدت هاست به عنوان «شيطان بزرگ» در ايران شناخته مي شود اما در نماز جمعه تهران، ايالات متحده براي مدتي کوتاه از ايفاي نقش شيطان بزرگ رهايي يافت و در عوض معترضان، عصبانيت خود را معطوف شماري از رقباي جهاني آمريکا کردند.